വിഎസ്സിന്റെ മരണശേഷം തിരുവനന്തപുരത്ത് ആരംഭിച്ച വിലാപയാത്ര, 22 മണിക്കൂറുകൾ പിന്നിട്ടാണ് ഉച്ചയ്ക്ക് 12ന് ശേഷം ആലപ്പുഴയിലെ വേലിക്കകത്ത് വീട്ടിലെത്തിയത്. അതോടെ കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ അതുല്യമായൊരു അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഓരോ ചുവടിലും ജനസാഗരത്തിന്റെ ഹൃദയസ്പന്ദനം നിറഞ്ഞിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ സമരസ്മരണകളെ കണ്ണീരോടെ ചുമന്നാണ് വയോജനനായകൻ സ്വന്തം വീടിലേക്ക് അവസാനമായി കടന്നുചെന്നത്.
തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന് പുറപ്പെട്ട വിലാപയാത്ര, ഓരോ ജില്ലയും താണ്ടുമ്പോൾ, ഇരുവശങ്ങളിലും ജനം തടിച്ചുകൂടി. വർഷാവർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയാലും വി.എസിന്റെ ആത്മീയ ശക്തിയുടെയും നിര്മ്മല രാഷ്ട്രീയചിന്തയുടെയും കണികകളും കേരളമനസ്സിൽ ഇനിയും തെളിഞ്ഞുനിലക്കുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവായിരുന്നു ആ കാഴ്ചകൾ. മഴയെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ടു്, നിസ്സംഗതയെ തള്ളിക്കളഞ്ഞ്, അവരുടെ നേതാവിനെ കാണാനായി ജനങ്ങൾ കാത്തുനിന്നത്, കേരളത്തിന്റെ വിപ്ലവചിന്തയ്ക്ക് ഇന്നും ശക്തിയുണ്ടെന്ന തിരിച്ചറിവായി മാറി.
2.26ന് തിരുവനന്തപുരം ദർബാർ ഹാളിൽ നിന്നാണ് വിഎസ്സിന്റെ വിലാപയാത്ര ആരംഭിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ജനസാഗരം വഴിയെ കൂടെകൂടി. ദേശീയപാതയിലൂടെ യാത്ര തുടരുന്നതിനിടയിലും, ഓരോ നിമിഷവും ചരിത്രം പുനരാവൃത്തി ചെയ്തു. ഓരോ ചെരുവും മുദ്രാവാക്യങ്ങളാലും ചുവപ്പുപുഷ്പങ്ങളാലും നിറഞ്ഞു. പ്രതീക്ഷകളുടെയും പോരാട്ടങ്ങളുടെയും പ്രതീകമായ വി.എസിനെ ഒരു നിലാവ് പോലെ കേരളം വീണ്ടും വീണ്ടും സ്നേഹിച്ചു.
പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന പോലെ രാത്രി വൈകിയെങ്കിലും ആലപ്പുഴയിലെ വീട് തികച്ചും മാറിയിരുന്നു. ഇതൊരു വീട്ടിലേക്കുള്ള യാത്ര മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഒരു സമരപാതയിലൂടെ ജനഹൃദയത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയായിരുന്നു. വീഥികളിൽ കാത്തുനിന്ന ഹൃദയങ്ങൾ അവരുടെ പ്രിയനായകനെ അവസാനമായി കണ്ടുനോക്കി. ഓരോ ചുവടിലും കേരളത്തിന്റെ അടിയുറച്ച വിപ്ലവസ്മരണകളാണ് നിലംതൊട്ടത്.
അവസാനമായി, സമരസഖാക്കൾ അന്തിയുറങ്ങുന്ന മണ്ണിലേക്ക്, പുന്നപ്രയുടെ പ്രതിനിധിയായ ആ പോരാളിയും ചേർന്ന് നിന്നു. ലാൽ സലാം വിളിച്ചുയർത്താൻ ഒരിക്കൽക്കൂടി.




